FREEWARE – 15/11/2026

DE GEZONDHEIDSSTATUS VAN JE SCHIJVEN

 

Je kan de gezondheidsstatus van je schijven (HDD, SSD, USB) op verschillende manieren controleren.

Windows bepaalt de gezondheidsstatus van een schijf voornamelijk via S.M.A.R.T. (Self Monitoring Analysis and Reporting Technology).

Moderne schijven houden continu een reeks interne prestatie- en betrouwbaarheids-indicatoren bij. Dit gebeurt aan de hand van sensoren en parameters. Denk bijvoorbeeld aan de temperatuur, het aantal draai-uren, schrijf- en leesfouten of verplaatste defecte sectoren (reallocated).

Wanneer een schijf detecteert dat ιιn of meerdere kritieke drempelwaarden worden overschreden, dan stuurt die schijf een S.M.A.R.T.-statusmelding naar Windows omdat dat wijst op een verhoogd risico op een defect.

Helaas voert Windows zelf vrij basic S.M.A.R.T.-controles uit.

Met gespecialiseerde software kan je de S.M.A.R.T.-waardes veel gedetailleerder uitlezen.

 

Ondervind je geen problemen dan kan je via Windows wel een eenvoudige controle uitvoeren. In oudere versies van Windows kon dat via de commandolijn en het commando wmic, maar deze optie is ondertussen uit Windows verwijderd.

Nu gebruiken we een moderner en beter alternatief via PowerShell (de opvolger van de commandolijn).

 

Werkwijze:

·         Open het venster: ‘Uitvoeren’ met sneltoetsen WIN+R

·         Geef de opdracht: ‘PowerShell’ gevolgd door ENTER

·         Op het PowerShell-venster typ je de opdracht:
‘Get-PhysicalDisk | Select FriendlyName, HealthStatus, OperationalStatus’ gevolgd door ENTER

·         Je krijgt nu een beknopt overzicht van je actieve schijven

 

 

 

Een veel gedetailleerde test met veel meer informatie kunnen we bekomen met het gratis programma CrystalDiskInfo. Dit open-source programma is hier speciaal voor ontworpen.

 

CrystalDiskInfo gebruikt hiervoor ook  de S.M.A.R.T.-gegevens. Deze worden volledig uitgelezen en voor de gebruiker vertaalt naar een overzichtelijke, gebruiksvriendelijke interface.

Het programma geeft direct een indicatie van de conditie van je schijf.

Zo zie je direct hoe warm je schijf is, hetgeen handig is om te controleren of de koeling in je toestel goed werkt. Verder krijg je de technische specificaties zoals het serienummer, de firmwareversie, de overdrachtssnelheid (interface) te zien, alsook de totale tijd dat de schijf al aan heeft gestaan (het aantal draaiuren).

 

 

Maar het belangrijkste is het waarschuwingssysteem. Wanneer de gezondheid van een schijf achteruitgaat, zal het programma je waarschuwen zodat je tijdig een back-up kan maken.

 

Als je CrystalDiskInfo opent, zie je bij verschillende items gekleurde vakjes staan. Die kleuren geven onmiddellijk de conditie-statussen van je schijven aan. Het helpt je om problemen vroegtijdig op te sporen, voordat de schijf het daadwerkelijk gaat begeven en je al je gegevens kwijt bent.

 

Bij groen en blauw is alles okι en werkt de desbetreffende schijf binnen de normale marges. Geel is een waarschuwing, want de desbetreffende schijf vertoont tekenen van slijtage of er zijn al wat fouten opgetreden. In dit geval maak je best een back-up van je belangrijke bestanden, want de schijf kan op korte termijn kapotgaan. Bij rood is de situatie kritiek. De schijf staat op het punt van defect te gaan of is al defect. Vervang de schijf onmiddellijk.

 

Naast de kleurcodes krijg je ook nog een overzicht van een aantal schijfkenmerken. Hiervoor gebruikt het programma drie waardes in drie verschillende kolommen:

·         Huidig (current) is de door Windows bepaalde genormaliseerde waarde van een S.M.A.R.T-parameter.

·         Slechtste (worst) is de laagste waarde die deze parameter ooit heeft gehad.

·         Drempel (threshold) is de grenswaarde waarbij de fabrikant deze parameter als kritiek beschouwd.

 

Een voorbeeld:

·         Huidig = 100        ΰ De huidige waarde is goed.

·         Slechtste = 98      ΰ De waarde is ooit tot 98 gedaald.

·         Drempel = 10       ΰ Onder deze waarde wordt de parameter als

    problematisch beschouwd

 

Bij de meeste SMART-parameters geldt: hoe hoger de genormaliseerde waarde (kolom: huidig), hoe beter. Van zodra de huidige waarde gelijk aan of lager is dan de waarde in de kolom drempel is dat een waarschuwing.

 

CrystalDiskInfo toont ook nog een kolom met de Raw-waarden, maar die heeft voor ons geen nut. Het is namelijk de hexadecimale waarde van de vorige drie kolommen.

 

In onze programmabibliotheek vind je het programma samen met de nodige info.

U kan het programma ook zelf downloaden via onderstaande link.

https://sourceforge.net/projects/crystaldiskinfo/

 

FVG

 

—————————————————————————————————————————

Oudere artikels kan u op onze website raadplegen via Publicaties >> Nieuwsflashes

—————————————————————————————————————————